Sometimes you cannot help laughing….

Ineens zijn we een week verder…..
En wat een gekke week na het gebeuren van vorige week. (zie vorige blog, sometime I cry)
Vrienden heb en ben je en degenen die je hebt hier in Gambia moet je koesteren. Het betekend ook dat je daar waar je kan bijstand biedt aan vrienden die het nodig hebben.

Na de suicide van vorige week bestond ons leven uit het verlenen van bijstand en vriendschap aan onze vriendin die het echt nodig had in de malle molen waar je in terecht komt. Een overlijden hier in Gambia is op zich niet een moeilijk debacle afhankelijk van je geloofsovertuiging maar in principe ben je hier binnen 24 uur begraven. In dit geval was het natuurlijk een niet natuurlijk overlijden en dus komt het onder onderzoek van Gambia’s finest…. de politie.
En na een week kan ik je vertellen dat eea hier in Gambia anders werkt dan we gewend zijn.
Ik heb mijn fare share in uitvaarten en overlijdens al wel meegemaakt dus zodoende ben ik niet al te snel meer onder de indruk. Het indentificeren, afleggen kisten ed mag ik allang afstrepen van mijn lijst.
Maar this is another ballgame.

en dus komt het onder onderzoek van Gambia’s finest…. de politie.

Het begint natuurlijk met je verklaringen afleggen bij de politie, hier betekent dat een opgetekend verhaal van het gebeurde, je mag hierin blijkbaar je eigen kijk en bedenkingen ook opgeven wat bijzondere verklaringen oplevert. Dit duurt nogal even natuurlijk en zeker als de agent in kwestie nou net geen uitblinker blijkt te zijn in lezen. Dit wordt dan niet makkelijker.
Een uitleg over het verloop hoe eea nu gaat verlopen hoef je ook niet te verwachten deels omdat de politie het niet weet. Maar niet getreurt zou je denken, ik ben geboren met een redelijk verstandelijk vermogen dus we volgen de logische lijn. Het is dan wel zo dat de politie daar dan ook in mee gaat.

MORTUARIUM DEEL 1
Ook in Gambia kom je na je overlijden in het mortuarium terecht. Op zich is een mortuarium een mortuarium zou je zeggen….. nou ik zal het je vertellen, het is eigenlijk een verhaal als vorige week wat je onder normale omstandigheden niet met al teveel humor en zelfspot zou moeten schrijven maar in dit geval heb ik niet eens een keus, het ging zo raar dat het bijna een klucht werd.
We melden ons bij het mortuarium met een agent van de serieus crime unit, ik heb de dames gevraagd om even te wachten omdat ook ik niet weet wat er gaat gebeuren.
Nou moet je weten dat het mortuarium een soort doorlopend doorvoerluik is en het is een komen en gaan van mensen die overledenen komen halen en brengen.
Dit gebeurd met pick ups, busjes, taxi’s en zelfs per ezel wagen. Ik maak echt geen grap.

“in dit geval heb ik niet eens een keus, het ging zo raar dat het bijna een klucht werd.”


Ik sta terwijl ik sta te wachten dit toch ietwat macabere schouwspel te aanschouwen terwijl de zoveelste auto achteruit indraaid en iemand zijn dierbare ingewikkeld in doeken wordt afgeleverd bij het mortuarium.
Hij wordt vanuit de achterklep uit de auto getild….. en je hebt natuurlijk altijd het achterlijke puber neefje die niet oplet…. en voordat je het weet lig je dan dus op straat voor het mortuarium. Hoe ernstig de situatie ook was…. je kan je dit niet voorstellen en het gebeurde recht voor me. Ik weet dat je niet mag lachen maar ik was zo blij met mijn mondkapje op dat moment. Je bedenkt het niet.
De uitgaande overledenen worden uit het mortuarium gedragen en in een vervoerskist van het mortuarium gelegd voordat ze op een pickup of in een busje worden weggebracht. Dit gebeurt gezien het erg druk was gewoon op straat.
Uiteindelijk waren we aan de beurt en werd er na het geven van onze informatie druk gezocht in de boeken.
” Wanneer hebben jullie het lichaam gebracht?” was de vraag…
Nou euhmmm niet, hij is overleden hier in het ziekenhuis dus zijn we ervan uitgegaan dat hij naar het mortuarium is verplaatst.
Hij staat niet in de boeken dus we moesten even naar de afdeling lopen, misschien dat zij wisten waar hij was…
Wacht even.. als ik het goed begrijp zijn we hem dus kwijt….

“Ik weet dat je niet mag lachen maar ik was zo blij met mijn mondkapje op dat moment. Je bedenkt het niet.”

Aangekomen bij de ingang van het ziekenhuis moet je eerst eens voorbij de bewaking zien te komen, aangezien ik niet zat te wachten op een ellenlange discussie doen een paar dalassi’s dan wonderen. Na lang wachten kwamen we eindelijk uit op de afdeling waar die overleden zou zijn, maar helaas had de arts die toen dienst had geen dienst en in de boeken kon ze het ook niet vinden. Of we morgen terug konden komen want tsja…. zij konden hem ook niet vinden.
Het was wel heel lief dat ze ons probeerden te laten geloven dat we een keus hadden.
Na een dag waren we dus niks verder, sterker nog…..

“Wacht even.. als ik het goed begrijp zijn we hem dus kwijt….”

MORTUARIUM DEEL 2
We hadden vernomen dat de arts om 15:00 aanwezig zou zijn in het ziekenhuis en dat wij welkom waren. We hadden informatie dat betreffende persoon wel degelijk in het mortuarium lag dus we waren min of meer opgelucht.
Voordat we naar Banjul konden moesten we langs het huis of nu aangeduid als the scene door de serieus crime unit. Ik met de heren het huis in 2 zonder uniform en 1 met uniform. Ze moesten sporenonderzoek doen…. na 3 dagen. Ik mocht de keuken niet in zodat ik eventuele sporen en vingerafdrukken niet zou besmetten, ik heb mij afgevraagd of ik ze moest vertellen dat mijn vingerafdrukken overal al zaten gezien ik natuurlijk in de afgelopen dagen allang in de keuken was geweest. Na een interresant onderzoek waarbij ik uiteindelijk wel de keuken in mocht om alles in de staat te brengen zoals het was op de avond van de explosie was het onderzoek afgerond…. ik dacht vooral toen ik erachter kwam dat ze het verkeerde mes hadden ingepakt in wc papier en hadden meegenomen serieus dat ik me onder zou pissen van het lachen.

“ik heb mij afgevraagd of ik ze moest vertellen dat mijn vingerafdrukken overal al zaten gezien ik natuurlijk in de afgelopen dagen allang in de keuken was geweest.”


Op naar Banjul, 1 serieus crime officer en een uniform met decorative mee. Nog voordat we aankwamen in het ziekenhuis wisten we al dat we niet naar het mortuarium gingen. De arts was vrij snel gevonden en ging zijn bevindingen doorgeven en vertellen waarom er nog geen overlijdingsacte was getetekend.
Een arts in Banjul maakt wel eens een suicide mee maar niet vaak op deze manier. Sterker nog dit was in zijn loopbaan de eerste keer en dus ontpopte de arts zich als een ware Columbo forensisch arts welke in het openbaar de oorzaak van overlijden in twijfel trok ten overstaan van ons, onze vriendin en de politie. Blijkbaar was die ook patholoog geworden of hij sprak over zaken die die nooit mag zeggen.
Dan is het nog altijd zo dat ik erbij ben als getuige, vriend maar ik heb een psychology achtergrond en dus…… gebeurt het niet vaak en heb ik mij ingehouden…
Maar ik kan beschaafd uit mijn plaat gaan, ik moest hem respecteren als arts. Hij redde levens…. ik had misschien niet moeten benoemen dat die in deze casus dan misschien niet op zn best was geweest.
Op het moment dat ik hem uitlegde dat ik meer van de psychology bij levende mensen ben om te voorkomen dat ze bij hem op de tafel kwamen kwamen we zoals we dat hier noemen uit op a big misunderstanding.

Hij redde levens…. ik had misschien niet moeten benoemen dat die in deze casus dan misschien niet op zn best was geweest.

De politie was zo verstandig om het gesprek af te breken, de arts zei dat die geen behoefte had om mij snel weer te zien…. dit was wederzijds. Uiteindelijk heeft een arts een machtspositie en kan die gewoon zijn zin doordrammen en moest er op juridische gronden een autopsy plaatsvinden. Ondanks ons meningsverschil heeft de arts in kwestie er snel werk van gemaakt.
De rest van de episode moet ik om redenen die ik in het belang van onderzoeken, loyaliteit , veiligheid en vriendschap nu niet vertellen.
Het verhaal echter is nog niet klaar.
De vele berichten en reacties hebben eenieder die met deze situatie belast zijn gelezen en hebben ons wel kracht en vertrouwen te geven om de weg te bewandelen die we moeten bewandelen. Voor nu staan we met 3 man hand in hand en buigen, wurmen en lopen we door dit bijzondere systeem in afwachting van een afsluiting van dit verhaal…

Sometimes I cry….

Over het algemeen schrijf ik over zaken welke we hier meemaken en die ons bezig houden. Ik probeer dingen altijd luchtig te houden en toch met enige humor en zelfspot te benaderen..
Soms echter…. soms is er geen humor, geen zelfspot en is er eigenlijk geen mogelijkheid om het luchtig te houden.
Soms is het leven keihard, niet tof en onbegrijpelijk en wat in Nederland heel logisch is is in Gambia gewoonweg niet aan de hand.
Het onderstaande wat ik schrijf zal niet in detail zijn uiteraard en ik zal geen namen noemen omdat het niks toevoegd. Het schetst enkel wat er hier ook gebeurd. En voor mij…. met toestemming mag ik het van me afschrijven.

“Soms echter…. soms is er geen humor, geen zelfspot en is er eigenlijk geen mogelijkheid om het luchtig te houden.”

Wat begon als een eigenlijk prima uitziend weekend veranderde op slag. In de middag waren mijn meisje en ik even bij vrienden van ons, even het 1en ander doorpraten en een drankje doen. De mannelijke helft van het tweetal was nogal druk en had wat zorgelijk gedrag. Maar na een middagje vrienden en goede gesprekken gingen we met begrip en een lach uit elkaar. Morgen zien we elkaar en gaan we schilderen.

In de avond kreeg ik een verontrustend telefoontje, een explosie en hij is overleden…. Het komt binnen als een schok van 230 volt en het moest herhaald worden. Een geexplodeerde gasfles in de keuken en iedereen zegt dat die dood is…..
Soms ben ik in de gelukkige omstandigheid dat ik toevallig de juiste mensen om mij heen heb en in no time zaten we in de auto met een volle EHBO kit om te kijken wat we konden doen.
Het Gambiaanse verkeer is dan hinderlijk op zn minst…
Het kostte ons zeker 25 minuten om op de plek aan te komen en aldaar vonden we onze vriendin moedeloos op de straat. Mijn meisje had haar gelukkig tot die tijd aan de lijn gehouden.
Nadat we hier eerst zorg voor gedragen hadden moesten we uiteraard het huis betreden in de veronderstelling daar het levenloze lichaam aan te treffen.
Nou moet je weten dat je in Gambia niet even 112 kan bellen en de gemiddelde bevolking uberhaupt niet weet wat te doen.
De politie was reeds in het huis met nog ik schat 15 mensen. De rest van de straat stond vol met alvast rouwende mensen.
Onder het mom van… hij beweegt niet meer en dus …. was die door de aanwezige mensen en politie inmiddels dood verklaart.

” Nou moet je weten dat je in Gambia niet even 112 kan bellen”

Alles veranderde toen ik en mijn kameraad naar binnen gingen, beiden een millitaire en CLS / EHBO achtergrond dus je begint te handelen naar protocol en het was al heel snel duidelijk dat hij zwaar gewond was….. maar dood…. nee nog niet. En dan heb je een situatie waarin niemand weet wat te doen en dus nemen mijn kameraad en ik het over en moet er razendsnel gehandeld.
Het aparte is dat protocol dan ook protocol is en een slachtoffer is dan ook een slachtoffer en ineens even niet meer iemand uit je vriendenkring.

“Het aparte is dat protocol dan ook protocol is”

Na het eerst veilig stellen van de omgeving, de muren waren bloedheet en een andere gasfles stond nog aangesloten en open hebben we gestabilseerd. Bij gebrek aan een stretcher of brancard hebben we een deur als zodanig gebruikt om onszelf en alle anderen uit de situatie te krijgen en om te zorgen dat we ruimte hadden om te werken. De Gambiaanse politie heeft ons hierin waanzinnig ge-assisteerd.
Eenmaal buiten moesten we prioriteiten stellen, de 2 steekwonden die we ontdekt hadden of de brandwonden eerst. De diepte van de steekwonden waren oppervlakkig gelukkig en er waren tot dan geen signalen van inwendig letsel voor zover onze kennis reikte.

“Bij gebrek aan een stretcher of brancard hebben we een deur als zodanig gebruikt”

Hoewel we meerdere malen zoals wij gewend zijn hadden geroepen om medische assistentie in de vorm van een ambu mag je niet vergeten dat we in Afrika wonen waar dit niet zo werkt. Ons slachtoffer kwam wonder boven wonder bij en was min of meer aanspreekbaar. 2 buurtgenoten hadden een taxi en gezien de urgentie moet je het doen met wat je hier hebt en dus moest de taxi het slachtoffer onder politie begeleiding vervoeren naar het ziekenhuis.

Wij hadden gedaan wat we konden en onze prior was toen onze vriendin. Vanuit meerdere oogpunten hebben we de beslissing genomen om haar met ons mee te nemen. Terug gaan in het huis was geen optie, alleen zijn was ook geen optie. We wonen niet groot maar een bed is altijd zo gemaakt, en met onze achtergrond kunnen we een hoop overnemen.
Het ongeluk was absoluut geen ongeluk, het was een vooropgezet plan en de eigenlijke bedoeling was nogal kwaadaardiger, onze vriendin is door het oog van de naald gekropen.

Daar waar je twaalf uur later krijgt te horen dat het slachtoffer alsnog is overleden daar maakt woede en kwaadheid ineens plaats voor verslagenheid en verdriet.
De vraag waarom wordt een belangrijke en ineens moet er van alles geregeld.
Maar het is ook dan Gambia en hier is een suicide niet normaal…. en zeker niet op deze manier.  En ook dan heb je te maken met de Gambiaanse politie die eerst moet proberen om dit te berijpen, en ze moeten een onderzoek doen maar ze weten niet hoe laat staan dat ze apparatuur hebben om dit te doen.
Inmiddels zijn we 3 dagen verder en sinds vandaag is het huis vrij gegeven, niet dat ze daar terug keert maar we kunnen spullen weghalen.

“Het ongeluk was absoluut geen ongeluk, het was een vooropgezet plan en de eigenlijke bedoeling was nogal kwaadaardiger”

Het lichaam is nog niet vrijgegeven omdat processen hier waardeloos lang duren en je zelfs hier onder dit soort omstandigheden te maken hebt met ego’s en artsen die zichzelf belangrijker vinden dan dat ze zijn.
We hebben nog wel even een weg te gaan en we bewandelen het. Het is soms onbegrijpelijk waar men de kracht vandaan haalt om rustig te blijven en door te gaan in dit soort situaties in dit land als je vanuit Europa komt. Maar we wandelen de paden die we moeten bewandelen en we komen altijd wel ergens uit.
Maar soms…. soms zijn er even dagen dat er niks te lachen valt, de zon irritant word en je wenst dat je in ieder land ter wereld was behalve hier….
Maar…….

“Sometimes the heart has no song to sing, sing it anyway.”