Flying Goats….

De afgelopen week is voorbij gevlogen, ik ben level 214 in homescapes, heb een vloot bij elkaar in mijn piratenspel, heb via Netflix het complete seizoen van Nightagent gezien, heb Spotify grijs gedraaid……
Het AD, de Telegraaf, Parool, Panorama en natuurlijk facebook houden me weer 24 uur per dag op de hoogte van de ontwikkelingen in Nederland.
Ja ja….. vooruitgang.
Sinds we weer Solar en wifi hebben (onze eigen deze keer) ben ik knettertjedruk…..
Hoe je leven snel kan veranderen, eerst lagen we om 20:30 steevast op bed een Baantjer uit de YouTube bibliotheek te kijken.
Al zo vaak gezien dat we er een spelletje van gemaakt hebben. Na 1 minuut moet je kunnen zeggen welke titel, seizoen en aflevering het is….en geloof me…… Mijn meisje en ik weten dat na zo’n 1825 avonden Baantjer kijken/ luisteren echt wel, net zo goed als de titels van de boeken overigens.
Dit volgde vaak na een ruig potje Rummikub

Tegenwoordig is het tot laat aan je telefoon vast zitten….
Nou moet ik zeggen dat het wel even lekker was hoor zoveel prikkels maar ik zit inmiddels vast in mijn levels, zeeziek van mijn piratenspel en met Netflix mis ik inmiddels steeds het einde…..
De ontwikkelingen in het nieuws en veelal op FB maken mijn dag ook niet meer zoveel beter….. Maar Spotify ben ik zeker nog niet klaar mee.
Maar gelukkig is er hier hoewel het zooooo traag gaat ook nog een ander leven wat soms erg leuk is.
Baks 1 van mijn dorpsgenoten maar wij mogen elkaar vrienden noemen komt steevast in de ochtend een sigaretje roken en een kop koffie met mij drinken.
Baks is een man van respectabele leeftijd voor Gambiaanse begrippen en geniet daardoor vertrouwen aanzien en respect in het dorp.
Na zijn sigaretje ontvouwd die steevast een opgerold stukje papier in zijn hand waarin de ochtend canabis zit.
De 2de kop koffie gaat bij Baks gepaard met een jointje en zo komen Baks en ik de ochtend door. Plannen doorpratend en de nodige kritiek op zowel de Gambiaanse alsmede de Nederlandse regering. Hoewel het aan een Gambiaan heel moeilijk uitleggen is dat de Nederlandse politicus net zo corrupt is als zijn Gambiaanse collega.
Vereenzaming is een onderwerp waar we het al niet meer over hebben want dit snapt die helemaal niet.

“Na zijn sigaretje ontvouwd die steevast een opgerold stukje papier in zijn hand waarin de ochtend canabis zit.”

Afijn….. Na de koffie gaat Baks naar zijn werkplaats om de vervoersboxen voor gerookte vis te assembleren.
In het normaal Gambiaans betekent dit dat die onder de boom naast onze compound op een steen zit en de op maat gezaagde bamboe met spijkertjes omtovert tot kistjes (idee sinaasappel kistje)
In de regel ga ik rond een uur of 11 even bij de werkplaats langs voor een sigaretje en de door de andere buurman gebrouwde ataya. Wij als wijze mannen drinken dan ataya en vervolgen de discussies of nieuwe onderwerpen…
“Basiro, zoals Baks mij noemt, we hebben vliegende geiten…..
Begrijpelijk was mijn nieuwsgierigheid gewekt en zeker door de serieuze ondertoon welke zich in de mededeling bevond.
Baks was sinds 2 dagen zijn geiten kwijt, geiten lopen zeker aan het einde van het droge seizoen vrij rond. Omdat er door de droogte van de afgelopen maanden veel minder voer te vinden is laat men ze lo.lopen om zelf hun eten te zoeken.
Onder het mom je weet welke geit niet van jou is gaat dit in de regel erg goed en zeker in kleine settlements als Madina.
Toch waren zijn geiten zoek en dat niet alleen, de moedergeit van de overbuurman was ook zoek.

“Basiro, zoals Baks mij noemt, we hebben vliegende geiten…..”

We hebben vliegende geiten, in Europa hebben ze die vast niet zei die met een glimlach.
Ik vertelde Baks dat we daar zeker aardig geld mee zouden kunnen verdienen maar ik snapte nog niet waar die heen wilde.
Opgelucht vertelde die dat zijn geiten terug waren en die van zijn buurman ook.
In de regel als geiten verdwijnen zijn ze gestolen en zie je ze echt niet weer.
In dit geval hoorde de buurman zijn geit blaten terwijl ze onder de boom zaten.
Zoals een hondenbezitter de blaf van zijn hond herkent zo herken je ook het geblaat van je geit.
Afgaande op het geblaat kwamen ze uit op het ommuurde binnenplaatsje van mijn buurman die bij ons op de compound woont……
Een gezin uit Guinee Bissau, vader, moeder en drie kinderen plus een vierde op komst….
De geiten 1 moedergeit met 2 baby’s van Baks en de moedergeit van Baks zijn buurman stonden daar gezellig bij elkander op het binnenplaatsje.
Op miraculeuze wijze zijn ze met zijn allen over de buitenmuur gevlogen, over de binnenplaats muur en hebben ze zichzelf voorzien van voer en water…..
Uiteraard werd er aan alle kanten ontkent maar het was toch redelijk overduidelijk dat deze geiten niet konden vliegen, springen misschien maar dan nog zijn het hele bijzondere springers…
En dan ontstaat het volgende probleem…… in de regel wordt er niet direct politie bij betrokken, dit wordt zelf wel “opgelost”.
Na een kort gesprek kwam ik erachter waarom dit gezin Guinee had verlaten. Hier had men oa te maken gehad met vliegende koeien als je begrijpt wat ik bedoel. Om dit vergrijp hadden ze hem al eens half dood geslagen aldaar. Om je dan met dezelfde tak van sport bezig te blijven houden lijkt mij persoonlijk niet heel handig.

“Om dit vergrijp hadden ze hem al eens half dood geslagen aldaar.”

Nou hadden wij niet direct problemen met dit gezin, integendeel. Maar wij wonen op deze compound om hem te ontwikkelen en om de rust en orde te bewaren, het staat slecht op je CV als je toestaat dat men het recht in eigen hand neemt en bepaalde lichaamsdelen gaat toe eigenen.
Nou dacht ik altijd dat deze buurman zijn centen verdiende met het kappen van pampouran in de bush, hoewel hij hier ook niet erg handig in bleek gezien het aantal keren dat mijn meisje en ik hem in de afgelopen maanden hebben moeten verbinden omdat die met zijn cutlass weer eens in zijn arm, hand of vinger gemept had….. Ineens was dit dus ook duidelijk.
Goed lang verhaal kort, hoewel ik de lokale gebruiken ten alle tijde zal respecteren lijkt het me niet een goed plan om in mijn bijzijn voor eigen rechter te spelen. Gelukkig heb ik voor Gambiaanse begrippen ook een respectabele leeftijd en wordt er ook geluisterd naar mijn mening.
De geiten zijn onbeschadigd terug naar de eigenaren maar ons barmhartige hart ging wel dicht.
De man woonde gratis met zijn gezin en ze wisten dat als we zouden gaan ontwikkelen zouden ze moeten verhuizen. Nou was hier geen haast mee tot dit akkefietje.
Vorige week heeft het gezin hun bezittingen bijeen gepakt en zijn verhuisd naar een compound iets verderop. Nou zijn we niet helemaal harteloos dus we hebben ze voornamelijk omwille van de jonge kinderen hier en daar wat bijgestaan.
Het geschil is gelukkig beslecht en volgens goed gebruik is er na de consequenties om vergeving gevraagd en vanuit de community gegeven en daarmee is de kous af.
Het verhaal van de vliegende geiten echter zal nog we eens aangehaald worden onder de boom en er zal gelukkig om gelachen worden.

365 dagen verder….. En dooorrr….

En daar zijn we weer, de eerste dag van het jaar.
Vroeg donker, nat, koud……. O nee… Verkeerde land.
Vroeg donker, heerlijk zonnetje en aangename temperaturen. S nachts wel fris met een kleine 18 graden maar we laten ons daar maar niet door weerhouden.
Vaak doe ik aan het eind van het jaar eens even terugblikken op de afgelopen 365 dagen van het jaar.

“Vorig jaar om deze tijd hadden we niet kunnen vermoeden hoe ons leven er nu uit zou zien.”

Dit jaar was een turbulent jaar, met een nog turbulentere afsluiting van het jaar met verdrietige zaken maar ook het prachtige nieuws dat we Opa en Oma geworden zijn van Mae en in Mei van dit jaar dit feestje nogmaals mogen vieren met nog een kleinkind op komst.
Een jaar wat voor mijn meisje en mij alles op z’n kop heeft gezet, weer 2x verhuisd. Definitief besloten om de bar niet door te zetten en druk bezig geweest met nieuwe plannen.
Vorig jaar om deze tijd hadden we niet kunnen vermoeden hoe ons leven er nu uit zou zien.
Van de drukte in Senegambia waar we door de muziek min of meer in het nachtleven leefden naar Madina Salam waar ons hoogtepunt de Zweedse kruiswoordpuzzel competitie tussen Jon en mij is.
Van shows en live optredens naar praten met m’n sinaasappel bomen en m’n kipjes.
Het is nogal een verschil.

Maar goed dat was de terugblik op een jaar waarin we voornamelijk een zwervend bestaan hebben geleid en wat mij betreft ondanks alle lessen ben ik blij dat het jaar voorbij is.
Terug naar het heden en ons stekkie in Madina Salam.
De afgelopen 9 week zijn we vooral druk druk druk geweest. In eerste instantie is het fijn om eindelijk een plekje te hebben maar naast het plekje moet het natuurlijk ook een thuis worden en daarnaast hebben we plannen… Het begon als een ideetje om geitenkaas te gaan produceren maar het wordt groter en groter.
Doordat we een crowdfunding begonnen kon het eea wat sneller gerealiseerd en kwam er nu al ruimte voor uitbreiding van de plannen ism met onze compagnon.

“Ondertussen zijn wij trotse ouders van 9 wandelende kippensateetjes.”

Eerst naar ons plekkie wat niet veel meer was dan een betonnen blok waar een slaapkamer en een woonkamertje waren. Een keuken hebben we gerealiseerd in wat van origine een opslag zou worden. En toen zijn we bezig gegaan om van het plekkie een thuis te maken. Een stapel oude houten planken welke in betere conditie waren dan we dachten bood ons de gelegenheid om een keuken te realiseren, ondertussen kregen onze kippen kuikens dus daar moest een kuikenhok voor komen. Terloops hadden we gemist dat er nog een kip zat te broeden dus het kuikenhok moest ietwat aangepast.
Ondertussen zijn wij trotse ouders van 9 wandelende kippensateetjes.
Leren doen we hier in the job dus en YouTube en Google zijn onze grote vrienden en samen weten we alles. Daarnaast hebben we hier regelmatig jongens uit de buurt rondlopen waar we ook erg veel van mogen leren.
Een kuiken uit een ei halen had ik nog nooit gedaan maar het moest gebeuren, gewapend met een pincet en de onvertogen hulp van mijn ega hebben we 2 eiersnede’s uitgevoerd en 2 gezonde kuikens bevrijd uit een ei. Het spreekt voor zich dat m’n meisje deze niet geschikt vind voor consumptie.

“De eerste 20 blokken waren leuk…”

Nog meer werk en daarbij komende ongemakken als een waterleiding die knapt en je ineens 2000 liter water ziet wegstromen, de plumber die het had aangelegd zag nooit de noodzaak van een centrale valve waarmee je je watertoevoer afsluit……. Ik dus wel nu.
Blokken maken om te bouwen, daarvoor komen er lokale jongens maar Bas zou Bas niet zijn als ik niet gewoon meewerk natuurlijk. De eerste 20 blokken waren leuk en in rap tempo maakten we blokken bij…. Na blok 25 begonnen mijn westerse verwende spieren al enigszins te verzuren en bij het idee dat we er nog ruim 500 moesten maken in de brandende zon zakte me de moed al gauw in de schoenen. Maar doorgaan is het enigste wat je kan doen.
Inmiddels liggen er een kleine 1500 blokken en is er een watchman huisje gebouwd.

De ruimtes voor de geiten zijn eindelijk af en klaar om in gebruik genomen te worden, volgende project wordt een melk afdeling en de daadwerkelijke kaasmakerij, ons doel is om aan de kaasmakerij ook een klein winkeltje vast te zetten waar we onze producten kunnen verkopen maar dit is nog maar een idee.
Ons plekje is inmiddels ons huis geworden, muurtjes bijplaatsen en vooral heel veel schilderen maakt een groot verschil, onze volledig open keuken is iets minder open en heeft een paar prachtige deuren gekregen waardoor het een aparte ruimte geworden is. Binnen maar nog steeds buiten.
Het vele werk in de boomgaard werpt ook haar vruchten af, vrij letterlijk in dit geval. Wees goed voor je bomen en de bomen zijn goed voor ons. De bomen droegen al vrucht maar door een gebrek aan bewatering waren het erg droge sinaasappels en mandarijnen. Doordat we een heus bewateringsschema hebben en de hanteren dragen de bomen nu volle vruchten welke heerlijk zoet en sappig zijn. We hebben ondertussen sinaasappels, mandarijnen, papaya en bananen mogen oogsten en meer dan dat we zelf op kunnen eten.

“sindsdien doet de natuur het prima.”

Wat voor de bomen geld geld ook voor de kipjes, zorg dat je blije kippen hebt en ze belonen je met eieren en kuikens. Iedere morgen liggen er gemiddeld 4 eieren en onze 9 kuikens doen het prima. In principe zouden we de natuur haar gang laten gaan en daarin zijn mijn meisje en ik heel consequent… totdat er 1 kuiken dood lag dus toen hebben we toch maar een kuikenhok gebouwd, sindsdien doet de natuur het prima.
1 haan en 5 kippen houden we voor eigen gebruik en de rest van de kippen wordt verkocht of weggegeven aan mensen die het echt niet kunnen betalen. Ons doel is om gemiddeld 1 keer per 2 maand een kip op haar eieren te laten zitten zodat we “in productie” blijven. En daarnaast is het gewoon te gek om kuikens rond te hebben scharrelen.
Al met al begint alles vorm te krijgen en beginnen we kleine succesjes te boeken.
Nog altijd geen stroom dus in de avonden zijn mijn meisje en ik gedwongen romantisch met onze candlelight diners maar dan wel in een heuse keuken welke we hebben gebouwd.
Een heuse douche en toilet welke werken zijn gerealiseerd dus ook de tijden van een gat graven achter de bananenbomen liggen achter ons.

“op vrijdag avond een heerlijke warme douche kunnen nemen en dit is toch wel over the top luxe voor ons.”

Afgelopen 2 weken zijn we vooral bezig geweest met schilderen en kleine zaken afbouwen zodat we iets comfortabeler en vooral huiselijker wonen. Een likje verf en wat dingetjes aan de muur zorgen toch voor wat meer sfeer en creëerd toch meer een thuis. En dat is hoe we ons plekje in Madina Salam inmiddels zien als ons thuis.
Het is nog altijd hard werken en soms… Soms verlang je naar even wat meer luxe en denk je hoe “mooi” je leven was toen alles nog vanzelfsprekend was.
Aan de andere kant, iedere ochtend zie ik de mooiste zonsopkomst en iedere avond de meest mooie zonsondergang en daar kan toch weinig tegenop.
Soms boeken we kleine succesjes en af en toe kunnen we door bijvoorbeeld de crowdfunding opschakelen en toch behoorlijk wat dingen doen in korte tijd.

Hier in Mandina hebben we het geluk ook een buurvrouw te hebben, een heerlijke Engelse dame die in Gambia overwinterd en het heerlijk vind om samen een kopje koffie te doen of in de avond een Gin tonic te drinken. Begin 70 en een erg reislustig leven gehad waardoor er prachtige verhalen te vertellen zijn. Klusjes die zij heeft liggen pak ik met alle liefde voor haar op en in ruil kunnen wij dan onze telefoons opladen en gebruik maken van wifi.
Maar het aller aller allerlekkerste hiervan is dat we in ieder geval 1 keer per week gebruik mogen maken van haar “spa” wat betekend dat we op vrijdag avond een heerlijke warme douche kunnen nemen en dit is toch wel over the top luxe voor ons.

Settelen in Madina..

En binnen afzienbare tijd wederom een blog. Weest gerust…. de vlogs gaan ook weer beginnen.
We zitten inmiddels bijna een week in Madina Salam en the word spreads fast moet ik zeggen. We zijn min of meer gesetteld bij Ami. Ami kennen we al enige tijd, een heerlijk jongedame met een even heerlijke denkwijze en nieuwschierigheid. Voor Marjon een vriendin en voor mij een extra zorg…. wat ze er in dit land toch aan vinden om meerdere vrouwen te hebben….. ik weet het niet. Maar Al met Al komen we dichter bij ons plekje en begint er zowaar structuur te ontstaan in ons leven. En dat is iets waar we wel aan toe waren moet ik zeggen.

“Voor Marjon een vriendin en voor mij een extra zorg….”

Inmiddels zitten we een weekje in Madina Salam en ik moet zeggen dat we intens genieten van de rust om ons heen.
Het huisje waar we nu wonen staat op een 5 ha grote compound met oa een prive bos, kippenschuur en vooral veel natuur. In de ochtend en in de avond komen de apen even goede morgen of avond wensen en verder zijn het vooral de vogels en eekhoorns die voor vermaak zorgen.
Deze week was voor mij ook het begin als leerling van mijn oude buurman uit Mariama kunda. Naast alle ideeen die Jon en ik hebben moet je toch ook werken aan een plan B en deze werd mij geboden.
Het aanleggen, onderhouden en vervangen van complete solar systemen. Eenieder die mij een beetje kent weet dat ik een kortsluiting kan veroorzaken met 2 penlite batterijen dus het leek mij ook een goed plan.

Vanuit Madina naar Turntable en dat allemaal met de zogenoemde bushtaxi ofwel de gilly. Dit zijn busjes welke volgens een route van garage naar garage rijden… een garage is in dit geval de taxi standplaats waar je overstapt op het andere traject.
Het blijft voor eenieder een grappig gezicht…. een blanke in Afrika die staat te wachten om 08:00. Een dienstregeling is hier niet… of er komt een auto of niet. In principe spring je in iedere willekeurige auto die stopt. Ben je te kieskeurig dan moet je accepteren dat je er 45 minuten of langer staat.
Een traject van 40 kilometer is een reistijd van ongeveer 1,5 uur met 3 keer overstappen. Als je geluk hebt 2 keer.

“In de ochtend en in de avond komen de apen ons goede dag wensen”

In de afgelopen week heb ik toch wel de meest briljante manieren van reizen meegemaakt van een gewone personenauto, een gilly, een gewone bus zoals we in Nederland kennen maar ook achterop een zandvrachtwagen. Alles om gewoon naar huis te komen. Kosten zijn voor een enkele reis D13 + D20 + D10 dus totaal 43 Dalassi wat omgerekend nog geen 75 eurocent is.
Als je als Toubab iedere ochtend en avond met het openbaar vervoer reist duurt het maar heel even voordat men doorheeft dat je hier woont en in no time weet iedereen ook je naam. Het feit dat ik altijd mijn hoed draag maakt het nog herkenbaarder voor eenieder. Toubabo Bass is het doorgaans als iemand mij roept.

Aan het werk met Ivo is ook een dingetje, ik moet zeggen dat ik een geduldige leermeester heb en tijd is tijd. Op tijd beginnen en door tot 4 uur, pauzes en lunchbreaks doen we niet aan behalve dan ons sigaretje en water. Werken en sjouwen met dingen als het 35 graden is is toch ook geen sinecure en momenteel is het regenseizoen dus is het ook nog eens benauwd genoeg. Voor een hoop zaken zal je ook een creatieve oplossing moeten vinden of moeten laten maken bij de lokale ijzerboer.
Hoogtepunt was toch wel dat we zeer ontspannen op weg waren op dag 1 om materiaal te kopen, Ivo heeft hiervoor zo zijn eigen contacten dus het loont om even uit rijden te gaan. Het Gambiaanse verkeer is er 1 waar je niet te gauw verbaasd moet zijn over verschillende rijstijlen maar deze zagen we niet aankomen.
3 mannekes van bij elkaar opgeteld net 18 denk ik waren op pad met de donkey car.

Dat is geen goede combi in het verkeer rondom Kololi. De ezel dacht scherp links en snel oversteken en Ivo kon niet verder uitwijken dan dat die deed. Gevolg was een aanrijding, de ezel, kinderen en wij kwamen er ongeschonden vanaf maar de auto had hevige schade. Na Gambiaans overleg met volwassen getuigen hadden we al snel door dat er geen eer of schadevergoeding te halen valt en dus moet je het doen met sorry en God zal ons belonen. Een ervaring rijker hebben we ons weg maar vervolgd.

“Gevolg was een aanrijding, de ezel, kinderen en wij kwamen er ongeschonden vanaf. Maar de auto had hevige schade”

Het werken valt me mee, ondanks dat ik een hartstochtelijke haat verhouding heb met stroom blijk ik toch aardig te begrijpen waar ik mee bezig ben. Door mijn afkeer voor elektrische schokken maakt mij dit ook wel de meest voorzichtige leerling elektriker die er is. Gelukkig heeft mijn mentor ook humor en vergeet die soms een schakelaar over te zetten…. ja meten is weten jongen dan tintelt het ook niet. Het is enen harder leerschool onder de belgen maar de klussen zijn geklaard en ik heb eea bijgeleerd.

Het terug reizen is nog wel een grappiger avontuur als het heen reizen. Daar waar mensen in de ochtend toch vrij gespreid reizen daar gaan ze in de middag allemaal rond hetzelfde tijdstip. Ik had geen idee dat er zoveel mensen in een busje konden maar het gebeurd echt. Omdat ik de routes nog niet helemaal wist moet je natuurlijk wel ooletten waar je heen gaat. Na een lange dag in overvolle busjes zitten is ook wel humor hoor en gek genoeg is er altijd wel wat te kletsen. Ergens in het begin van de week zat ik in het laatste busje richting Madina toen deze stopte bij Gunjur turntable…. vanaf daar is het net te ver lopen, we gingen wachten tot het busje vol zat en dan gingen we verder werd me uitgelegd…

“Gelukkig heeft mijn mentor ook humor en vergeet die soms een schakelaar over te zetten….

Als je dan geen mensen ziet lopen dan zinkt de moed je aardig in de schoenen. Maar de driver rookte gelukkig dus we deden samen even een sigaretje. Ik was moe en ik had honger en was echt niet van plan om te wachten tot er eindelijk 7 man bijgekomen waren…. Een snelle rekensom en de deal was gesloten en voor wel D100,- reden we weer verder en hoefden we niet te wachten. Iedereen blij.

De grote bus was ook een uitdaging, temeer omdat ik net 2 scheppen gekocht had en deze dus ook mee moesten. De bus minder de vaart maar kwam niet geheel tot stilstand maar het enigste wat ik hoorde was Tanji Tanji he….. en dus moest ik wel mee. In een drafje achter de nog steeds rijdende bus aan met mn scheppen. De scheppen werden aangepast door iemand in de bus dus nu moest ik zeker mee. Een klein sprongetje en een helpende hand en ik was binnen. Het was een ervaring kan ik je zeggen.
Het leven zo in Madina is heerlijk rustig en zorgt voor een hoop avonturen waar ik jullie weer regelmatig van op de hoogte zal houden.
Maar voor nu ga ik nog even genieten van een koffie en de stilte hier in het Afrikaanse.

Van Sushi naar Tapalapa

Ruim 2 jaar in Afrika en wat een verschil.
Een andere wereld maar ook een huge ass verschil bij mezelf. Daar waar ik in NL altijd druk was, zowel bezig als in mn hoofd, als met mn hobby’s wat altijd werk moest worden. Altijd bezig met geld, hebben… dure rekeningen betalen.. altijd kids om ons heen… hetzij de onze hetzij kids die ons even nodig hadden of achteraf misschien wij hen wel.
Alles was vanzelfsprekend, kachel aan, iedere avond warm eten en anders langs de happy happy. Ff Duitsland op en neer voor de lekkerste sushi die ik ken. Je volvreten bij all you can eat of heerlijk luxe bij El Zorro of Robin Hood, rekeningen waar men hier 10 maand voor moet werken gaven we rustig in 1 avond uit aan goede wijn en lekker eten.
Reelmatig een weekendje weg, meestal een hotelletje of richting ons geliefde Monschau met de auto of op de motor. Vaak een impulsief gevoel wat we volgden.

“rekeningen waar men hier 10 maand voor moet werken gaven we rustig in 1 avond uit”

Ruim 2 jaar in Afrika weer we in den beginne een luxe leven hadden, het luxe leven nog exorbitanter dan in Nederland, iedere avond uit eten, de auto rijden die je in Nederland niet kan betalen, een amerikaans gebouwd huis 5 minuten van de atlantische oceaan met 3 badkamers en 7 slaapkamers….. want we waren wel met zn drieen.
Ik had natuurlijk in eerste instantie een goede baan maar bovenal wil ik wel eerlijk zaken doen dus mijn compagnon en ik…. tsja.

“een flesje Jack Daniels was geen probleem.”

Mn meisje en ik zijn natuurlijk sinds we bij elkaar zijn altijd ondernemrs geweest, niet altijd de meest zakelijke maar wel ondernemende en we hadden het in NL echt niet slecht, als je rond je 25ste een gigantisch herenpand koopt op 1600 m2 dan denk ik dat je gezegend bent.
Dus lang verhaal kort…. we kennen het luxe leven, het kunnen doen (soms moesten we ook laten) en het niet direct zorgen maken.
Dus ook in Gambia ondernamen we actie, dit was zo en zo de bedoeling.
Een bar restaurant werd het en een mooie, dit was dan niet helemaal het plan maar vanaf het begin liep het eigenlijk best en weer waren mn meisje en ik druk, altijd aan het werk.
Om 12 uur beginnen en geregeld door tot 03:00 als het niet later werd.
Op de gezellige avonden deden we rustig een paar drankjes mee en als ik er op terugkijk werden de paar drankjes steeds meer drankjes en soms zelfs onverantwoord, een flesje Jack Daniels was geen probleem.

En nu door een hoop omstandigheden zoals Thomas Cook en Covid 19….. enkel samen met mn meisje al bijna 4 maand Off grid, geen inkomsten uit de bar en terug naar een nivo wat ik ooit achter me had gelaten en waar ik me uit had gewerkt, ooit was ik dakloos in Nederland… dat was off grid 2.0 zeg maar.
En nu zitten we dus weer off grid, wel even anders… dik 25 jaar ouder en met mn meisje.

“Maar toch is er een bijzonder soort rust wat ik in de afgelopen jaren hier heb geleerd”

Geen heet water, iedere dag een koude sponsdouche en 2x per week kook ik water zodat we onze haren eens goed kunnen wassen en lekker warm kunnen “douchen”.
Nu het regenseizoen er is en dus minder zon is er beperkt stroom en daar moet je rekening mee houden dus in de avond je kaarsjes aan en je solar zaklampje.
Eens in de week gaan we eruit om boodschappen te halen. Een beetje groente in blik, eieren en vaak knakworstjes en kippenworstjes en ons dieet bestaat uit heel veel lunchmeat ofwel smack en tapalapa.
Maar toch is er een bijzonder soort rust wat ik in de afgelopen jaren hier heb geleerd, een acceptatie die je moet hebben wil je hier kunnen leven en overleven.
Zeker de situatie maakt het momenteel niet makkelijker en we zitten veelal met zn 2 bij de hut, gesprekken, lezen bij een kaars of een zaklampje met een kopje thee.
De haast is weg, de onbedwingbare wil om continu te presteren heb ik afgeleerd hier in de middle off no where.
Alles kan en mag wat rustiger en het gaat niet langer om kwantiteit maar om kwaliteit.

“er staan nieuwe avonturen op stapel “

We leven voornamelijk buiten en hebben een piepklein slaapkamertje. Onze prive spulletjes zitten sinds onze verhuizing naar hier nog steeds in dozen, behalve mijn gitaren dan.
Maar vooral hebben we eens tijd, tijd voor elkaar en tijd voor onszelf en eigenlijk hebben we dat nog nooit echt gehad.

Heerlijkheid is wel dat als er een internetverbinding is en we hebben de laptop goed opgeladen dan is er heerlijk tijd om even netflix te kijken, soms gewoon heerlijk met een wijntje en een stukje kaas, worst en komkommer (ja ja dat kan zelfs hier)
Het niet meer hebben van veel of dure bezittingen, luxe en vanzelfsprekendheid is eigenlijk wel heel lekker.
De zorgen die we vroeger hadden ken ik niet meer op die manier en de paniek die daar soms uit voort kwam al helemaal niet meer.
En de situatie gaat weer veranderen en er staan nieuwe avonturen op stapel waardoor we het wederom drukker krijgen maar wel op een relaxtere manier, maar wat we hier in Mariama kunda geleerd hebben zijn lessen die we ons leven lang hopelijk meenemen.

“Dankbaar zijn met niks”

De afgelopen tijd hebben we leuke dingen kunnen doen in de omgeving hier (hierover in mijn volgende blog meer)
36 dozen met speelgoed, heel erg veel zaden om te verbouwen en een geldbedrag waar we tuingereedschap mee konden aanschaffen daar waar nodig.
Wij mochten dit verdelen hier onder de vrouwen en kinderen in het dorp en het gaat eigenlijk om niks…. een puzzel of een knuffelbeer, baby speelgoed af en toe eens wat knutsel spul of een autootje. De vrouwen kregen zaden van meloen, komkommers, paprika etc etc… en degene die het nodig hadden een schoffel of een emmer
Allemaal maar klein spul wat in Nederland weinig waarde meer had maar hier is dat zo’n groot verschil.
Mensen zijn zo blij en dankbaar met eigenlijk niks en dat heb ik van de mensen hier geleerd. Dankbaar zijn met niks terwijl dat niks eigenlijk van grote waarde is, tijd voor jezelf of anderen, een stukje gemoedsrust omdat je weer een dag of week verder kan maar wat ik tegenwoordig vooral kan is zijn…. ik kan tegenwoordig gewoon zijn en dat is best bijzonder.

Blue light in the Sky….

Warm, vochtig, klam…. niks doen om je toch kapot te zweten en dan vat ik het wel goed samen denk ik. Het regenseizoen is weer hier.
Als je dit nou neemt in combinatie met mn gedonder met mn rug en ik dus daarom de afgelopen week veel horizontaal lag….. wel met ventilator maar als de accu’s leeg zijn heb je erg hete nachten.
En ook ik vraag me dan wel eens af wat ik in dit door god vergeten land doe.
Ik heb al eens geschreven over dat je hier eigenlijk nooit echt schoon wordt…. nou dat is nu nog erger.
Badend in het zweet wordt je midden in de nacht wakker niet in staat om nog fatsoenlijk te kunnen liggen.

“Hoewel de hanen hier ook werken met Gambian maybe time”

Wat je dan doet is naar buiten, Afrika bij nacht is best mooi. Donker Afrika is ook donker Afrika en de nacht is vaak sereen stil hoewel door de regen de kikkers uit de modder zijn gekropen welke je een nachtelijk concert geven en vervolgens wordt dit concert over genomen door de Moskee direct gevolgd door de hanen. Hoewel de hanen hier ook werken met Gambian maybe time en dus niet perse in de ochtend kukelekuën maar vooral wanneer het ze uitkomt.
Van de week na een verfrissend buitje even aan de wandel, flip flopjes aan en het is mooi om te zien dat alles in Gambia in rap tempo groen wordt.
Nadat er in 5 stappen 3 (onschuldige boom) slangen wegschoten vond ik het wel welletje en waag ik mij toch maar niet in het gras op flip flopjes.

“je staat niet meer midden in het leven.”

Het leven is momenteel stil… heel stil ook door de locatie waar we zitten. Mn meisje en ik staan altijd graag midden in het leven en genieten daar ook van en hoewel off grid wonen wel lekker is…. je staat niet meer midden in het leven. Gelukkig zijn er andere vooruitzichten welke ons ook wat dichter bij de beschaving gaan brengen.
Hoewel we hier een fantastische buurman hebben die vooral door de omstandigheden met mn meisje op stap is… als ik me goed genoeg voel mag ik ook weer mee en dan is het wel genieten in de drukte van Gambia.

“Als het niet te bewolkt is heeft Gambia een prachtige sterrenhemel”

Maar doordat je min of meer gedwongen op non actief staat gaat je hele ritme op de riedel. Het klimaat werkt nu ook niet echt mee dus ik vind mijzelf vaak midden in de nacht buiten terug. Genietend van het donker en de nachtelijke geluiden in Afrika met toch vaak de nachtelijke koelte. De vijver hier vlakbij begint ook daadwerkelijk water te bevatten wat de temperatuur laat dalen.
Het eerste wat ik altijd doe midden in de nacht is kijken of mijn geliefde blauwe twinkeling ook zichtbaar is.
Als het niet te bewolkt is heeft Gambia een prachtige sterrenhemel maar gezien de bewolking mis je deze de laatste tijd.
Mn blauwe schittering in de nacht is er vaak wel en bij gebrek aan personen in de donkere uren vormt deze blauwe twinkeling mijn communicatie.
Hele gesprekken en gedachtegangen wisselen we uit in het afrikaanse donker en in de afgelopen weken ben ik mn blauwe lichtje in de donkere hemel als mijn vriend gaan beschouwen.
Eigenlijk is die altijd aanwezig, zelfs tijdens de nachtelijke regenbuien of windhozen.
Hij helpt me de tijd te doden.

“Midden in het donkere Afrika vind ik het een bijzonder fenomeen”

Zelfs als ik weer een dag op bed lig heb ik aan mn blauwe twinkelende ster te danken dat ik de uren toch wel doorkom.
Gelukkig gaat het lichamelijk een stuk beter met me en vermoedt ik dat mn nachten straks ook weer wat aangenamer gaan worden. Neemt niet weg dat ik niet iedere avond even naar de hemel staar om mn favoriete lichtpuntje te begroeten.
Midden in het donkere Afrika vind ik het een bijzonder fenomeen en is het eigenlijk apart dat je door zo’n blauw fonkeldingetje je een stuk minder eenzaam voelt.

“ik wist dat ik in ieder geval niet de enigste was die wakker was en dat is altijd wel een fijn gevoel.”

Afgelopen week zat ik wederom ’s nachts buiten en kon ik mn grote vriend niet ontwaren in de donkere nacht. Nou raak ik dan niet meteen in paniek maar je baalt wel als een stekker. Het doorbreekt iets wat je hebt opgebouwd in loop der tijd en als je in je uppie wakker bent ’s nachts dan is alleen ook maar alleen.
Het duurde gelukkig niet heel lang voordat ik mn buurman in het midden van de nacht hoorde…..de aggregaat werd aangezwengeld en ik wist dat ik in ieder geval niet de enigste was die wakker was en dat is altijd wel een fijn gevoel.
Het duurde daarna maar heel even en ineens was daar mijn vertrouwde lichtpuntje in de hemel weer.

Mn lichtpuntje flikkerde gelukkig weer dapper in de donkere nacht en het duurde maar even en toen gaf mn telefoon aan dat ik weer wifi verbinding had. De wereld lag weer binnen handbereik.

In Gambia verveel je je nooit….. hoewel…

Er gebeurd weinig…… bar weinig.
De luchtvochtigheid is hoog en de temperatuur net zo. Een fantastische mix om je kapot te zweten zonder dat je daar enige moeite voor hoeft te doen.

Het regenseizoen en de verzengende hitte die daarmee gepaard gaat daar wen je wel aan… zegt men.
Nou dat zal bij mij dan nog niet het geval zijn, je kan bijna niet zoveel vocht aanvullen in de dag.
De nachten zijn heet en klam en dan heb ik het enkel over de temperatuur… ook wel fijn dat het heet en klam kan zijn zonder dat je er ook maar iets voor hoeft te doen.
Regen in Gambia, als het regent…. dan regent het ook maar deze buien zijn er nog niet geweest. De paar buitjes die we hebben gehad zorgde wel voor verkoeling maar dit is van korte duur.

“ineens moet je gaan rekenen hoelang je je vriezer aan laat staan,”

Solar energie is iets gaafs, het omzetten van zonlicht in electriciteit is te gek…. totdat je bewolkte dagen hebt en dan ineens moet je gaan rekenen hoelang je je vriezer aan laat staan, wanneer je je ventilator gebruikt, wanneer je je telefoon oplaadt en ineens wordt solar energie een dagelijkse rekensom en wens ik soms dat ik beter had opgelet op school maar al doende leert men.
Het grootste voordeel momenteel is het niet hebben van heet water, douchen met heet water is niet iets wat je wilt. Het nadeel in dit klimaat echter is dat je ook niet echt koud water hebt omdat al je water in de tanks wordt opgewarmd……. maar we hebben in ieder geval stromend…. soms druppend water.
Ja ja…. ineens loop je in het regenseizoen aan tegen zaken waar je normaal geen rekening mee houdt en waarschijnlijk volgend jaar weer vergeten bent.

“we siësta-en wat meer in de schaduw.”

De warmte zorgt er ook voor dat je niet teveel kan doen, het is te warm en te benauwd dus je gaat automatisch een versnelling omlaag..
In mijn geval ben ik van de 5de versnelling in de parkeerstand terecht gekomen maar daarover straks.
Zo en zo wil je na 13:00 niet in de zon bezig zijn maar nu is het niet de zon maar de luchtvochtigheid. Je planning loopt uit en je kan gewoon niet zo hard als je zou willen. Op zich niet erg…. we siësta-en wat meer in de schaduw.
Maar goed we doen wat we kunnen.

Toeristme komt nog niet op gang, julbrew (de brouwerij) is over de kop… ja dat beloofd veel goeds voor het komende jaar, maar ondanks alles kop op en blijf plannen maken.
Afgelopen weken waren wat hectisch, door omstandigheden (niet de mijne) hadden we weer eens te maken met Gambia’s finest en het blijft me altijd verbazen hoe het juridisch systeem hier werkt.
Het is altijd weer een heel circus en vooral heel erg lang wachten… wachten en wachten….
Midden in de nacht vond ik mezelf terug als mediator tussen 2 partijen waarvan 1 duidelijk over de schreef was gegaan maar niet wilde weggaan.
De politie gebeld maar ja….. het is niet zo dat die kunnn komen en aan de andere kant leg ze hier maar eens uit waar ze moeten zijn.

“zodat na bijna 2 week de gehele zaak zo van tafel gekiepert wordt…”

Betreffende agent kwam met mij tot een oplossing voor de nacht…..
Sluit de partij die over de schreef ging maar op in een slaapkamer…..
Ik heb vriendelijk gevraagd of betreffende agent dit zelf even mede wilde delen en dat ik een whats appje wilde ontvangen dat ik dit in zijn opdracht deed…
Tot mijn verbazing had ik binnen 30 seconden een berichtje…
Het kan allemaal hier.
Lang verhaal kort….. in alle vroegte naar het buro om verklaringen en getuigen verklaringen af te leggen…. zodat na bijna 2 week de gehele zaak zo van tafel gekiepert wordt…
Briljant maar het houdt je van de straat.

“Bijen hebben dat echter minder met mij “

Maar goed voor nu… terug naar de parkeerstand.
Afgelopen week gingen we honing oogsten, leuk klusje en ik moet zeggen dat ik bijen toch echt wel ben gaan waarderen. Het is leuk om de volken bezig te zien.
Bijen hebben dat echter minder met mij en in de afgelopen periode ben ik al vaker gestoken door bijen dan in mijn hele leven maar ook daar wen je aan.
Tijdens het oogsten speelde ik geen actieve rol maar zou ik zorgen voor mooie foto’s en toch…. toch waren er 3 bijen die mij vonden en uiteraard….
1 bijensteek in mn hals en dat was niet best, het was een spannend en benauwd nachtje en dit keer had het niks met de temperatuur of luchtvochtigheid te maken.

“het bed en Netflix zijn mijn grote vrienden net als mijn voorraad dyclofinac”

In Nederland had je een ambulance gebeld maar ja…….dat heeft hier niet zoveel zin en nogmaals…. leg maar eens uit waar ze heen moeten.
Maar goed na een spannend nachtje werd het in de loop van de dag beter.
Gelukkig komt het goede nooit alleen en dat merkte ik toen ik ’s ochtends aan de koffie zat.
Rugpijn laag in de onderrug, even draaien dacht ik en ineens weigerden mijn benen ook dienst..
Dit ken ik, er zit weer eens een zenuw beknelt ofzo.
Niks aan te doen enkel plat op bed liggen en afwachten, asperines helpen in zo’n geval echt niet meer dus Jim onze bevriende arts gebeld. Zijn advies, naar het ziekenhuis voor een scan….
Ja….. dat ging dus niet he…
Al met al het bed en Netflix zijn mijn grote vrienden net als mijn voorraad dyclofinac die je hier gewoon bij de apotheek kan kopen.
Inmiddels zit ik op dag 5 en weet ik ongeveer hoelang ik de ventilator aan kan zetten zodat we hem ook ’s nachts kunnen gebruiken…. nou ja gedeeltelijk dan, het blijft rekenen of gokken zoals je het wilt.
Inmiddels loop ik weer een beetje rond en kan ik gewoon zittend mn koffie drinken en mn eten eten wat vooral met soep heel handig is.
Ik gok nog een dag of 2 en dan ben ik er wel weer om iedereen te vervelen en das maar goed ook want mn series heb ik voor nu wel een beetje uit.
En dan….. dan doen we het gewoon nog steeds rustig aan want echt hard afkoelen doet het niet.

We will survive… but what about them…

We will survive… het is een zware titel voor een blog waar eenieder toch langer op heeft moeten wachten dan normaal.
Dat komt omdat de laatste periode een pittige geweest is… dit mag je wereldwijd zien maar ik beperk me tot het gebied waar ik verblijf.
Het corona virus houdt huis en hoewel ik er wat van vind, het heb gebagitaliseerd en ook mee ben gegaan in complot theorien merk ik in Mariama Kunda, Gambia maar ook privé de keiharde gevolgen

“binnen een week sloot de overheid onze collega’s en binnen 2 week waren alle touristen weg.”

Men die mij volgt heeft doordat ik (zo eerlijk mogelijk) blog toch ook tot zekere mate recht op een kijkje in mijn prive, en het is niet altijd rozegeur en maneschijn.
Ik las van de week een mooi stuk in de stentor van mijn collega’s van Tejo’s pannenkoekenhuis in Gambia. Hoewel zij door ik vertrek het goed bekeken tv programma toch wel naam hebben geven zij al aan dat het ondernemersleven in Gambia geen sinicure is. Avontuur met een grote A… een risico….een ondernemers risico…
Maar net als in Nederland/ europa kan je je niet wapenen tegen een pandemie waarin de wereld op slot gaat.
Dik 2 jaar geleden vertrokken ook wij met een droom en een bepaald idee naar Gambia, we passen aan en gaan flexibel mee en vorig jaar op 14 Februari ging onze bar Blues Roots open. Een bar waar we trots op zijn tot de dag van vandaag, een risico wat je weloverwogen neemt en in inversteerd.
Thomas Cook ging over de kop en we verloren de hoop niet, de cijfers waren niet de beste maar ons team werd noodzakelijk kleiner maar beter. Mn meisje de bar, ik de keuken en Niels de overview en het kon.
En toen ineens 2 maand geleden zagen we het aankomen, het Corona virus kwam in razend tempo opzetten en daar waar we nog dachten dat het wel over zou waaien deden we de deuren dicht. Wij waren de eerste in Gambia die “vrijwillig” sloten…. binnen een week sloot de overheid onze collega’s en binnen 2 week waren alle touristen weg.

“Ik kom in gebieden waar jerrycans staan zodat men hun handen kan wassen, ipv handen wassen zie ik kinderen hun water hieruit drinken, hun flesjes vullen……..”

Je hebt je kleine buffer en we hadden geluk… aan de andere kant liepen zaken niet zoals gepland maar dat mag je niet verbazen in Gambia. Zaken lopen nooit zoals gepland en door het lot bepaald wonen we nu op een farm in Mariama Kunda. We doen wat we kunnen.
Maar de gevolgen van de wereldwijde lockdown wordt zeker hier zo duidelijk.
Ik kom in gebieden waar jerrycans staan zodat men hun handen kan wassen, ipv handen wassen zie ik kinderen hun water hieruit drinken, hun flesjes vullen……..Er is in de nabije omgeving niet direct schoon drinkwater voorradig en het water wat er staat is eigenlijk bedoeld om je handen mee te wassen, geplaatst door de regering en gesponserd door……. Maar bij gebrek aan drinkwater vind ik dat je dit niet mag vragen van mensen…

“in landen als Gambia zijn de regeringsbesluiten wereldwijd gevaarlijker als het virus an sich.”

De meeste mensen werken hier in de toeristen sector die momenteel volledig op zn kont ligt. In Gambia is het nog steeds zo….geen werk is geen geld… geen geld is…..
De ellende voortkomend uit de wereldwijde lockdown is overduidelijk en in landen als Gambia zijn de regeringsbesluiten wereldwijd gevaarlijker als het virus an sich.
De omgeving waar ik woon Mariama Kunda liet het me afgelopen weekend, eind van de Ramadan dus korinthe duidelijk zien.
Men spaart voor dit feest, normaal komt men bij elkaar en komen de geuren van eten je tijdens korinthe je tegemoet.
Maar niet deze keer, men doet het met het spaarzame wat ze hebben. Voor de families op de compound hebben we bijgelegd zodat er tijdens deze feestdag kip gekocht kon worden ipv lokale vis…. eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat ik ook liever kip heb.
En gisteravond hebben de dames gekookt en mocht iedereen inclusief ik mn mooie kleding aan. De kip werd verdeeld over 3 families evenals de rijst… maar we waren koningen met het kleine beetje wat we hadden.

Off grid laat je het echte harde leven zien, ik mocht met Kebba mee een aantal “steunpaketten” uitdelen…. 20 kg rijst, 3 liter olie, 15 eieren, bloem, uien en bonen…
Voor een Gambiaans gezin van 6 man…. 2 week eten en een beetje financiele steun maar…. het eten raakt op en dan..
We hebben 5 gezinnen blij gemaakt…..
5 gezinnen…..maar er wonen er zoveel.. en dan krijg je een klein lichtpuntje…
Een lichtpuntje wat mij aanzet om dit allemaal te schrijven…
Een zin die ik lees en die mijns inziens duidelijk is…
Waarheid is….
En aansluit bij wie wij zijn..

“nu is voedsel belangrijk en ik kan men niet voorzien van voedsel….”

Breng ze geen groente… maar leer ze tuinieren.
Leer ze tuinieren en zorg dat ze kunnen voorzien in….
Ik zal niet de eerste maar zeker niet de laatste zijn die dit gaat proberen.
Een tijdje geleden vroeg ik of men me kon helpen op FB… kon helpen met wat speelgoed voor een aantal kinderen en daar was de kracht van de media…
Een aantal mensen kon ik nog niet verdere info geven maar het ging ook zo snel….
En inmiddels komt er al zoveel speelgoed dat ik kinderen in de gehele omgeving wat kan bieden, en de kinderafdeling van het ziekenhuis meer tot zijn beschikking krijgt…
En nog steeds biedt men het aan.. en ik beloof dat ik mijn best blijf doen en probeer alles hierheen te krijgen op een goede plek.
Maar nu…. nu is voedsel belangrijk en ik kan men niet voorzien van voedsel….
Dacht ik…..
En toen belde mijn goede vriend die mij altijd steunt en ondersteund en zorgt dat zaken in Gambia terecht komen zodat we hier de dingen kunnen doen.

“Bas begin een kleinschalig projectje”
Breng ze geen voedsel maar geef ze zaden….
En zaden kan ik krijgen…. heel veel…. en daarmee kan ik mensen hier motiveren om hun eigen groente te verbouwen en zaden te halen uit hun producten zodat het door gaat…
En dat houdt ons op de been, daarom gaan we door en daarom ben ik hier uiteindelijk zo graag.

“Als de auto niet start… houdt het op…”

De stichting waarvoor wij vrijwilligerswerk doen merkt het ook… een stuk van de cashflow komt voort uit sponsoren en een stuk uit verkoop van producten en uiteraard toeristme.
Een groot gedeelte blijft door sponsoren goed gaan, een aantal mensen kan gelukkig nog aan het werk blijven en zo een salaris krijgen. De brandwonden kliniek draait voor wie het nodig heeft, belangeloos en gratis zoals het opgezet is… enkel…. de auto een Pajero die we hadden…. die heeft gebreken… benzine pomp… dynamo…. startmotor…. deze auto is om patientjes op te halen die niet het vervoer kunnen betalen… en dat worden door deze situatie meer…
Als de auto niet start… houdt het op…
Als onze bar had gedraaid zoals die had moeten doen….. dan was het geen probleem geweest en hadden we dat gesponsord….
Uiteindelijk gaat het om €350,- wat toen de wereld nog normaal was zelfs hier voor restauranteigenaren geen probleem zou zijn…

“omdat sponsorgelden nou ook niet voorzien in een pandamie.”

Maar nu……
Nu in deze tijd…..
Onze gok heeft niet geheel goed uitgepakt…
Onze bar…. ik betwijfel het te zeerste…
Maar onze bar was niet direct onze droom…
Onze droom was om naar Gambia te gaan en een leven op te bouwen… leven als god in Frankrijk…. nee hoor gewoon keihard maar das niet erg…
Mijn meisje en ik krijgen wel kansen… en in de toekomst waarschijnlijk wel weer meer…
Maar de mensen om ons heen…. die niet die kansen krijgen en toch overleven, hun voedsel genereus aanbieden terwijl ze het niet kunnen missen.
Een kliniek die zo graag wil maar door simpel op te lossen problemen toch niet verder kan omdat sponsorgelden nou ook niet voorzien in een pandamie.

Ik voel mij met mijn meisje nog steeds bevoorrecht en afgezien van het feit dat tot nu toe niks makkelijk gegaan is of uberhaupt gewerkt heeft zoals wij wilden….
Wij overleven nog steeds en men geeft ons kansen… waardoor we overleven…
Maar graag zo graag wil ik men hier ook een betere kans geven….vandaar dat we zelf een projectje willen opstarten
Met dit project willen we mensen, door ze zaden te laten planten en hun eigen voedsel laten verbouwen….
Ik wil kids de kans blijven geven om naar een kliniek gehaald te worden zodat ze gratis behandeld kunnen worden.
Ik wil de stichting de kans geven om de straathonden te blijven voeren zolang de restaurants die dat normaal doen nog niet open zijn….

“Maar soms in bijzondere situatie zoals deze moet je….. ben je zelfs verplicht voor het grotere… om af te wijken van je principe’s “

Mijn lieve vrienden Allan & Renate hebben mij aangeboden om dit project op hun site van Goods For Gambia te plaatsen…
Omdat wij alleb hier achter kunnen staan en mensen toch de kans willen geven om in deze situatie het beste uit zichzelf of elkaar te halen… heeft Allan mij toegezegd om me te helpen in deze queste en toezicht te houden gezien zijn ruime ervaring.

In principe zou ik mijn blog… mijn medium.. of de stichting Goods for Gambia nooit gebruiken voor dit soort zaken omdat ik vind dat dingen gescheiden moeten blijven.
Maar soms in bijzondere situatie zoals deze moet je….. ben je zelfs verplicht voor het grotere… om af te wijken van je principe’s en gewoon via het medium wat je hebt zeggen…
He…. het gaat hier fout, niet met ons… wij overleven wel….
Maar het gaat op een aantal fronten hier fout en niemand die het zou “moeten doen” grijpt in…men is hier voornamelijk afhankelijk van hulp van buitenaf… hulp als in… iemand moet ze een kans bieden.
Samen met mijn meisje en in samenwerking met Allan en Renate/ Goods for Gambia willen wij deze kans gaan bieden..
Maar….ik heb hulp nodig zodat ik hier kan helpen.

https://goodsforgambia.nl/donatieproject/

Social distance….

Je moet in deze tijden toch wel even een linkje maken naar het huidige corona debacel uiteraard.
Op FB heb ik hierover mn mening al gegeven dus in mn blogs wil ik er eigenlijk niet teveel over uitwijden.
Dit heeft 2 redenen…..
1, zelfs ik ben wel een beetje Corona moe, het is alsof er werkelijk niks anders meer bestaat dan Corona, lock down, Corona doden, maatschappelijke stress……. theoretisch is de wereld volgens de media en regeringen al naar de verdoemenis en ik wordt er een beetje weemoedig van.
2, hier in Mariama kunda…. redelijk afgesloten van de rest van de wereld krijg je er eigenlijk als je wilt niet erg veel van mee. We werken, wonen en eten hier gezamelijk en omdat je de gehele dag buiten bent lig je dus ook relatief vroeg op bed en ben je er vrij op tijd uit.
Boodschappen doen we 1 keer per week en eigenlijk komen we niet veel meer van de farm (dit klinkt beter dan plantage) af.

“met een beetje verbeelding hoor je het gekabbel van een beekje”

Zo ook nu, ik lig dit te schrijven de vooravond van de ramadan, niet dat het voor mij wat uitmaakt maar tsja.. het is nou eenmaal de vooravond van de ramadan.
De wind is aardig aanwezig en voor Gambiaanse begrippen is het toch echt wel koud. Dus in mn yoghurt broek met t- shirt onder de dekens. Het verschil met de kust waar we eerder woonden en het binnenland is echt merkbaar.
Je hoort hier vanaf het begin van da avond eigenlijk niks meer, het ruizen van de wind door de bomen, krekels, straks de kikkers, de varkens buiten het hek die hun slaapplaats nog niet hebben gevonden en met een beetje verbeelding hoor je het gekabbel van een beekje welke in werkelijkheid de stortbak van het toilet is die omdat de pomp uitstaat langzaam vol loopt.

“Maar je mag rustig bij vrienden eten”

Het leven hier gaat door, we zijn aardig gewend aan het leven hier in Mariama kunda en we kunnen allemaal prima met elkaar overweg. Af en toe krijgen we eens vrienden op bezoek en heel af en toe doen we een drankje of hapje buiten de deur in een restaurant wat officieel gesloten is. Maar je mag rustig bij vrienden eten en die hebben nou eenmaal een restaurant waar wij dan als enigsten “te gast” zijn.
Maar af en toe even levelen, advies inwinnen of gewoon kletsen is net zo nodig als eten en drinken en gelukkig zijn hier de mogelijkheden nog voor.
Onze buurman heeft de dinsdag avond gebombardeerd als borrelavond en daar houden we ons dan ook aan.

En verder is het leven in Mariama kunda op de farm het leven in zijn simpelste vorm denk ik.
Als er wat stuk gaat, moet je het maken en als je het niet kan maken….. dan heb je dus een uitdaging en de uitdaging is altijd leuk.
Vorige week zaten we met het probleem dat de stroom iedere dag om 19:00 op was (solar), dit is best vervelend omdat het om 19:30 donker wordt.
De solarpanelen worden wekelijks netjes schoongemaakt door 1 van de jongens hier dus dat kon het niet zijn.
De accu’s zijn wel al een aantal jaar oud dus afgelooen week zijn er 2 joekels van nieuwe accu’s aangesloten.
Toen de 2 dagen erna de stroom om 18:00 al ophield kan je je afvragen wat er mis is.
De bekabeling hier in Gambia is niet altijd optimaal dus logischerwijs……
Dak op en panelen checken… tot mijn grote verbazing zijn van de 4 panelen maar 2 aangesloten.
In mijn verbazing kijk ik met de draden in mijn hand Kebba aan…..
Ja ja dat klopt meld die mij, die liggen daar al heel lang……
Ik denk dat ik het probleem heb ontdekt dus alle panelen maar weer opnieuw aangesloten en voila we hebben tegenwoordig dag en nacht solar stroom.

“Maar de dagen van de week onthouden is ineens het grootste probleem in de wereld.”

Het zijn van die dingen die hier gebeuren.
Het werken van s ochtends 08:00 tot 13:00 en vervolgens van 16:00 tot het donker is is niet vervelend.
De dagen van de week echter zorgen nogal eens voor verwarring vandaar dat Dinsdag borrelavond is, Vrijdag Kololi en Maandag social distancen met onze vriend Andy.
Maar de dagen van de week onthouden is ineens het grootste probleem in de wereld.
Het leren leven hier gaat steeds beter en een gemeenschapje vormen met de gezinnen hier gaat boven verwachting goed.
We draaien het leven hier met zijn allen.
De mannen en ik zei de gek regelen de zwaardere en technische klussen waarmee ik het werk van de dames op het land niet wil afvlakken.
De bijen vallen ook onder onze verantwoordelijkheid.
Dagelijkse planning en nieuwe projecten is mijn afdeling.
De dames doen de dagelijkse zaken maar voornamelijk de brandwonden kliniek voor kinderen.
Het aantal brandwonden bij kinderen is hier hoog en op de farm hebben we een klein kliniekje waar brandwonden gratis worden behandeld met Aloe vera, in eerste instantie was ik sceptisch dit is waarom ik er nog niet over geschreven heb maar mijn sceptische kant heeft plaats gemaakt voor bewondering.

“knutselen, padvinderen en werken aan skills.”

Bewondering voor de manier hoe de dames hiermee werken maar ook over het feit hoe goed Aloe vera werkt. Maar zeker het geduld waarmee de dames met baby’s en jonge kinderen werken. Ik zou het niet kunnen. Hoe de brandwonden ontstaan daar kan ik een heel relaas over houden maar dat doe ik maar niet.
In de vrije tijd hier lezen we veel en vallen de jonge kids die momenteel niet naar school gaan onder mij supervisie, knutselen, padvinderen en werken aan skills.
Marjon neemt de jonge dames onder haar hoede om ze 1,5 uur per dag les te geven in engels en rekenen.
Het leven hier is niet al te moeilijk.
Regelmatig moeten we even de auto pakken om boodschappen te doen, de honden te voeren of om even te socialisen… zelfs het moeten aanduwen van de auto hoort er tegenwoordig bij.

“Als die harder had geslagen had die nog maar 8 tenen gehad.”

En soms zijn ze hier gewoon heel blij met ons, 1 van de mannen die hier woont vond het verstandig om tijdens het hout hakken een bijl in zijn voet te slaan.
Dit ging nog maar net goed… dat wil zeggen.
Als die harder had geslagen had die nog maar 8 tenen gehad.
Gelukkig hebben we hier ons eigen kliniekje dus de eerste hulp was vrij snel gerealiseerd maar je kan maar zoveel natuurlijk.
Zo goed en zo kwaad als het kon schoongemaakt en afgedicht met zwaluw staartjes maar dat ging niet helpen..
En ook dan zit je ver van de bewoonde wereld.
Gelukkig hadden we vrienden op bezoek die hier waren met de auto.
Ziekenhuis want dit moet echt gehecht, nou kan je of naar het ziekenhuis of naar de pharmacy waar ze ook kunnen hechten.
De pharmacy was dichter bij maar die hadden geen hechtdraad meer dus op naar de 2de pharmacy waar hetzelfde verhaal was.
Uiteindelijk Sukuta hospital waar uiteraard hechtsdraad was.
Veel geluk en 15 hechtingen en een handvol medicijnen verder moet er natuurlijk betaald worden en dit is waarom sommige Gambianen niet naar het ziekenhuis gaan en zeker in deze tijden. D250 (omgerekend €5,-) is 1/10 van hun salaris…exclusief de taxirit die je normaal zou hebben welke nog eens D300 zou kosten.
In dit geval hebben we geruild en doet zijn vrouw de was en pakken Marjon en ik de ziekenhuis rekening op. Zij blij en wij blij.

“straks via de backroad wat een prachtig stukje Afrika weergeeft”

Maar inmiddels is het vrijdag en gaan we straks via de backroad wat een prachtig stukje Afrika weergeeft richting Brufut en daarna Kololi, het land is sinds vandaag weer gehuld in een deken van vergeving en opoffering want de ramadan is begonnen.
Het is rustig en stil, mensen zijn gemoedelijk en vriendelijk.
Al dik 2 jaar wonen we in Gambia maar sinds kort wonen we meer dan ooit in Afrika.

Off grid….

Wat kan het leven raar lopen.
3,5 jaar geleden kochten we een stuk land aan in ons geliefde Gambia met een bepaald doel….
Plannen lopen nooit zoals je wilt en uiteindelijk zijn we 3,5 jaar verder. Ons land ligt er gewoon te liggen en een hoop omstandigheden hebben ervoor gezorgd dat we terecht kwamen in Mariama kunda.

“De avonden zijn hier tot nu toe eigenlijk altijd een kadootje aan het einde van een dag.”

Het is hier nu 20:00 en we zitten in het donker, de stilte hier is ongekend…. als we dachten dat we stilte kenden dan kom ik daarop terug. De vogels zijn stil en ergens ver in de verte hoor ik nog kinderstemmen en een aantal blaffende honden. De krekels tsjirpen uit alle macht.
De avond wordt verlicht door wederom een prachtige maan en een sterrenhemel die ik niet eens kan uitleggen.
De avonden zijn hier tot nu toe eigenlijk altijd een kadootje aan het einde van een dag.
De dagen bestaan uit velerlei verschillende dingen waarvan je in de vroege ochtend nog niet weet wat er op je pad komt.

“dus op “slechte” dagen heb je in de avond ook geen water.”

Off grid, back to basic…. water wordt omhoog gepompt via een borehole welke werkt op solar, stroom in onze hut.. een huis kan je het niet noemen komt eveneens via solar tot een uur of 19:00 in de avond. Daarna is er geen stroom meer en dus ook geen pomp. Grote watertanks zorgen ervoor dat je in ieder geval beschikking zou moeten hebben over water ware het niet dat er een aansluiting verkeerd zit waardoor de seperate tank per ongeluk niet een seperate tank is…. dus op “slechte” dagen heb je in de avond ook geen water. Dit lossen we dan weer op door water op te slaan in emmers en flessen zodat je in ieder geval drinkwater hebt, je toilet door kan spoelen en je kan wassen voordat je op bed gaat.

De wereld off grid is anders en toch heerlijk. Het duurt even maar je neemt uiteindelijk de tempo van de natuur aan omdat je niet echt anders kan. Je hebt beperkte tijden dat je kan werken omdat het in de middag gewoonweg te heet is. Je werk verdeel je dus over de ochtend en de avond, op het heetst van de dag rust je of je doet klusjes die je in de schaduw kan doen.
Het heerlijke van hier is dat je daadwerkelijk leeft in een community en toch een hoop dingen samen doet en zelfs moet doen. Mannen en vrouwenklussen zijn verdeeld en de kinderen van alle families rennen door de hele compound en worden opgevoed door iedereen.
Werken en wonen met 2 families, 1 Gambiaanse verpleegkundige en ons als toubabs met ieder zijn eigen hut.

“Ooit toen ik 6 jaar geleden auto’s terug reed vanuit Gambia heb ik hiervoor een creatieve oplossing gezien”

Creatieve oplossingen voor alle daagse problemen waarvoor je normaal even naar de praxis of gamma gaat. Dat is hier wel even anders, de “bewoonde” wereld ligt hier 20 minuten rijden vandaan.
Vandaag moest er naast de dagelijkse werk klussen gewerkt worden aan de watervoorziening, een nieuwe regulator op de pomp en er dan achter komen dat je een leiding hebt die lekt. Dan blijft je pomp dus continu draaien wat niet goed is voor je stroom en voor je pomp.
Ooit toen ik 6 jaar geleden auto’s terug reed vanuit Gambia heb ik hiervoor een creatieve oplossing gezien toen een monteur een lekke benzineleiding maakte.
Men neme lijm, een beetje fijn zand en de filters van een sigaret….. hiervan kan je een fantastische afdichtingspasta maken.
Met de hulp van de 5 jarige Mohammed die dapper de leiding dicht bleef drukken kon ik de gemaakte pasta aanbrengen.
Een oude binnenband van een fiets die we aan stroken hadden gesneden zorgde voor het “verband” en zodoende kon het lek volledig gedicht worden.
Heerlijk om op deze manier “kennis” te hebben.

“Denk gloeilamp….”

Bijen zijn hier belangrijk, ik en bijen…. we hebben niks met elkaar maar hier zal ik toch echt rap bij moeten leren.
Hoe werken bijen en hoe zetten we bijenkasten in elkaar… waar moet je rekening mee houden.
En ook hier mis je dan het gereedschap om het eigenlijk goed te doen.
Bijenwas die dmv stroom op een ijzerdraadje wordt gesmolten om zodoende een begin te maken voor de honingraat.
De was hadden we en de raat met ijzerdraadje hadden we ook…
Maar hoe doe je dan genoeg stroom op het draadje zetten….
Na even logisch nadenken zou de accu van het solarsysteem nog wel eens uitkomst kunnen bieden.
Denk gloeilamp…. dus 2 draden aangesloten.. 1 op de plus en 1 op de min. 2 schroeven moesten dienst doen als contact punten en dan is het toch een kwestie van uitproberen.
De eerste is altijd spannend omdat je ten eerste niet weet of het werkt en eigenlijk heb ik zo en zo geen idee waar ik mee bezig ben.
Wonder boven wonder werkte dit geweldig en konden we in no time alle rekken voorzien van een wasstrook waarop de bijen verder kunnen bouwen. En zodoende vind je uit.

“een leven als dit vergt nogal wat van je lijf”

Hier in Mariama kunda hebben we een belgische buurman die al 10 jaar off grid woont en hier toch echt wel goed in is. Een aparte vent waar we wel een klik mee hebben die soms met dwaze oplossingen komt die wonderlijk goed werken of erg energie besparend zijn. En dan energie besparend voor de mens want geloof me een leven als dit vergt nogal wat van je lijf, dus daar waar je energie kan besparen moet je dat doen.
De gezamelijke auto startte niet en deze moest aangeduwd… met 36 graden op een zandweg is dit geen pretje zelfs niet met 4 man.
De buurman zei dat we geen energie gingen verspillen en door het gebrek aan startkabels en een touw besloten we het anders te doen.
De gemiddelde auto hier is een 4×4 die een reserveband gemonteerd heeft achterop.
De banden zitten redelijk op dezelfde hoogte en dus zette de buurman zijn reserveband tegen mijn reserveband aan, auto in de achteruit en zo duw je dus een auto aan in de ruigheid van Gambia.

“een toevallige ontmoeting met een spitting cobra een zwarte mamba of een pofadder zit je niet direct op te wachten.”

Alles wat je doet duurt hier langer, door het klimaat, gebrek aan gereedschap of materiaal. Je moet werken met wat je voorhanden hebt en je oplossing moet afdoende zijn dus je hebt geen tijd om te klooien en dus neem je meer tijd om logisch na te denken.
Een fout maken bij de watertanks en je verliest in no time 10.000 liter water wat gebruikt wordt voor het land en de mensen die hier leven…. ben je dat water kwijt dan heb je direct een probleem.
Ziekenhuis, dokterspost is hier niet zo snel in de buurt en dus doe je alles een stapje rustiger aan en behoedzamer, wat in europa een verwonding kan zijn kan hier met gemak dodelijk aflopen.
Het bos in en de velden op…. ook dat doe je behoedzaam en je zorgt dat je geluid maakt (of je honden bij je hebt) zodat slangen die hier in het gebied zitten de tijd hebben om weg te komen.
De “ongevaarlijke” slangen zijn niet het probleem maar een toevallige ontmoeting met een spitting cobra een zwarte mamba of een pofadder zit je niet direct op te wachten.
En zo zijn er honderden zaken die je eigenlijk altijd voor lief nam en waarbij je nu bij iedere stap toch wel eerst moet nadenken.

“Ongemakken accepteer ik sneller en ik leg me er sneller bij neer.”

Maar je krijgt er een nieuwe wereld voor terug, mn biologische klok werkt weer prima en ik ben sinds ik mij herinner nog nooit zo rustig geweest. In mijn gedrag ben ik soms nog redelijk druk hoor maar dat moet ik onmiddelijk bekopen met pijn. Van de week loop ik op mn slippers te maljannen in het bos en stoot direct mn kleine teen tegen een stronkje… dat doet erg pijn en maakte me weer duidelijk waarom je dat niet moet doen.
Maar innerlijk en in mijn hoofd ben ik rustiger dan ooit, ik maak me minder (snel) druk en stress ervaar ik eigenlijk niet.
Ongemakken accepteer ik sneller en ik leg me er sneller bij neer.
De basis in Mariama kunda om hier compleet zelfvoorzienend te kunnen bestaan is er en in principe is dat wat we aan het doen zijn.
De mogelijkheden zijn hier aanwezig, gewassen groeien hier, kippen, varkens en geiten kan je hier met gemak houden. Fruitbomen groeien hier en van de vrucht van de cashewnoot kan je je eigen drank brouwen door simpelweg het sap te laten fermenteren.

“stel dat dit ons laatste station zou moeten zijn”

Het leven gaat me nog mooie dingen brengen daarvan ben ik overtuigd maar stel nou he…..
Stel nou dat ik hier met mijn meisje om wat voor reden zou moeten blijven en Mariama kunda zou ons laatste station moeten zijn…..
De heerlijke geuren van het eten komen inmiddels uit de hut, mn meisje is een maaltijd aan het fabriceren..
Maar…. stel dat dit ons laatste station zou moeten zijn……
We zouden het nog redden ook… daarvan ben ik inmiddels overtuigd. En ja… we zouden er vollop van genieten.